Położona na Wzgórzu Wawelskim. Zajmuje wyjątkową pozycję w dziejach Polski i w świadomości Narodu Polskiego. To tu są pochowani królowie Polski od Władysława I Łokietka do Augusta II Mocnego, a także członkowie rodzin królewskich. Na Wawelu spoczywają też wielcy wodzowie, m.in. Józef Poniatowski, Tadeusz Kościuszko, Józef Piłsudski, Władysław Sikorski, wieszczowie: Adam Mickiewicz, Juliusz Słowacki, a także krakowscy biskupi począwszy od św. Stanisława. Katedra Wawelska jest trójnawową bazyliką z nawą poprzeczną i ambitem okalającym prostokątne prezbiterium, otoczona jest trzema wieżami. Barokowy wystrój katedry jest w większości dziełem wybitnych architektów włoskich (Giovanni Trevano, Giovanni Battista Gisleni i Francesco Placidi). Katedrę otacza wieniec 18 kaplic. Ich budowę rozpoczęto już w trakcie wznoszenia kościoła. Najokazalsze są te ufundowane przez królów. Przy wejściu do świątyni zawieszone są olbrzymie kości. Są to szczątki Smoka Wawelskiego - jak niektórzy mówią, według innych to żebro wieloryba, piszczel mamuta oraz czaszka nosorożca.
Katedra krakowska stanowiła centrum czci kanonizowanego w 1253 roku św. Stanisława, biskupa krakowskiego zamordowanego w 1079 roku z rozkazu króla Bolesława Śmiałego. Do jego grobu przybywali pielgrzymi zarówno z Polski, jak i krajów ościennych. Kult tego świętego łączony był z ideą zjednoczenia rozbitego na dzielnice Królestwa Polskiego. zachowaną prawie bez zmian do dnia dzisiejszego budowlę, wzniesiono etapami od roku 1320 do 1346 (prezbiterium z obejściem) oraz od 1346 do 1364 (korpus nawowy), za rządów biskupów: Nankera, Jana Grota i Bodzanty. Przy budowie zatrudniano kolejno kilka warsztatów budowlanych. Konsekracji świątyni dokonano 28 marca 1364 roku.
