Zamek - siedziba łęczyckiego muzeum - został zbudowany przez króla Polski Kazimierza Wielkiego najprawdopodobniej w latach 1357-1365. W swoich murach gościł trzech polskich królów: Władysława Jagiełłę, Kazimierza Jagiellończyka i Zygmunta III Wazę. Jest jednym z typowych architektonicznych założeń kazimierzowskich. W dziale artystycznym prezentowane są portrety, meble gabinetowe oraz broń wschodnia i europejska. Galerię malarstwa otwiera obraz o tematyce alegorycznej włoskiego malarza z 1697 roku pt.: Jan III przekazujący synowi prawo do korony. Pozostałe portrety, przedstawiają osoby związane z regionem łęczyckim. W dziale historycznym można zobaczyć kule gliniane do proc i kule armatnie, fragmenty gzymsu Domu Nowego. Są też kopie broni średniowiecznej: halabardy, pika, partyzana oraz kopia turniejowa. Ekspozycja etnograficzna przedstawia stylizowane wnętrza chałupy wiejskiej z pocz. XX w., która składa się z 3 izb i wyposażona jest w oryginalne, pochodzące z tego terenu, meble i sprzęty. Pomieszczenia mają ściany z drewnianych, bielonych wapnem bali, z niewielkimi otworami okiennymi i glinianą polepą w kuchni i w komorze.
Oprócz zainteresowań przeszłością, Muzeum rejestruje aktualne zjawiska w sztuce na terenie miasta i regionu, jak również współpracuje w tym zakresie z artystami i placówkami kultury w Łęczycy i Łodzi. Dzięki tej współpracy, zbiory powiększane są o prace twórców łęczyckich i łódzkich, a także malarzy z innych środowisk przyjeżdżających na plenery. W skład zbiorów Działu Artystycznego wchodzą muzealia z następujących dziedzin sztuki i rzemiosła artystycznego
