Muzeum powstało 4 maja 1953 roku z inicjatywy kpt. Zbigniewa Konrada Gęsikowskiego. Od prawie pół wieku prowadzi je Ochotnicza Straż Pożarna w Alwerni. Jest to najstarsze tego typu muzeum w Polsce z unikalną, kolekcją strażackich wozów konnych i samochodów pożarniczych, zbiorem medali, odznaczeń, pamiątkowych plakietek i fotografii, a także związane tematycznie z działalnością straży pożarnej, zbiory filuministyczne i filatelistyczne oraz liczne dokumenty i publikacje. Muzeum zgromadziło już ponad tysiąc osiemset eksponatów. Od prawie pół wieku prowadzi je Ochotnicza Straż Pożarna w Alwerni. Najcenniejszą częścią zbiorów jest licząca się w skali europejskiej kolekcja dawnych pojazdów strażackich. W Muzeum znajduje się unikalny samochód strażacki Mercedes z 1926 roku. Jest to bodajże najcenniejszy i najlepiej zachowany zabytek tego typu w Polsce.
Zbiory Małopolskiego Muzeum Pożarnictwa powstały przy współpracy wielu ochotniczych straży pożarnych z terenu Małopolski. Muzeum współpracuje z wieloma podobnymi placówkami zagranicznymi w ramach Związku Pielęgnowania Tradycji i Muzeów Dawnego Pożarnictwa z siedzibą w Muehldoff (Bawaria).
