Na wyspie, zwanej Ostrowem Lednickim, zachowały się pozostałości grodu oraz relikty najstarszego w Polsce zespołu preromańskiej architektury pałacowo-sakralnej (z basenami do chrztu) i wolno stojącego kościoła cmentarnego z grobami w nawie i aneksach. Obydwa obiekty wzniesiono w czasach panowania Mieszka I (tuż przed 966 r.). Na lądzie stałym eksponowane są zabytki obrazujące dzieje grodu lednickiego.Liczący niemal 9.000 zabytków archeologicznych zbiór Działu Archeologicznego Muzeum pochodzi przede wszystkim z badań Ostrowa Lednickiego — są to zarówno lądowe badania stacjonarne, jak i eksploracji rumowiska lednickich mostów. Dzięki badaniom podwodnym udało się pozyskać ponad 100 toporów, kilkadziesiąt grotów włóczni i oszczepów, kilka mieczy, hełm, a także koszulkę kolczą.
W skład Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy wchodzą trzy stanowiska archeologiczne, jak grody wczesnopiastowskie w Gieczu i Grzybowie oraz gród kasztelański w Radzimiu.
