Muzeum jest jedyną tego typu placówką w Europie, mieści się w narożnym budynku (wieży ciśnień) Częstochowskich Zakładów Przemysłu Zapałczanego. Muzeum posiada ekspozycje w dwóch salach wystawowych oraz w działającym zakładzie produkcyjnym z lat 30. XX wieku. Główną częścią muzeum jest fabryka, w której nadal produkuje się zapałki. Można obejrzeć zabytkowy park maszynowy oraz prześledzić cały cykl produkcyjny od korowania drewna przez wytwarzanie patyczków po pakowanie zapałek do pudełek. W głównej sali znajdują się dokumenty związane z przemysłem zapałczanym oraz stała wystawa Rzeźby z jednej zapałki Anatola Karonia. W drugiej sali znajduje się wystawa filumenistyczna, w której eksponowane są etykiety pudełek po zapałkach z czasów dwudziestolecia międzywojennego oraz z czasów powojennych i współczesnych oraz galeria ze stałą ekspozycją rzeźb jednej zapałki. Muzeum znajduje się w fabryce, w której do tej pory produkuje się zapałki.
Zakład produkujący zapałki powstał w tym miejscu w roku 1882 i był pierwszą fabryką zapałek na ziemiach polskich. Założony był przez Karola von Gehliga i Juliana Huch. W roku 1930 fabryka została zmodernizowana po pożarze, który nastąpił kilkanaście lat wcześniej. Wówczas fabrykę wyposażono w maszyny firmy Durlach funkcjonujące do dnia dzisiejszego.
